KatwijkPoëzieFietsrouteWandelroute(5,70 km)

NederlandsBeeldenroute aan Zee

Beeldenroute aan Zee


Op en nabij de Boulevard heeft Katwijk zich ingezet om u te laten dwalen langs en te mijmeren bij onze beelden aan zee. Is er een betere plek om zoveel mooie beelden te etaleren?

Deze route bestaat uit twee delen, nl. de blauwe route die te voet of per fiets kan worden afgelegd en de roestbruine wandelroute terug langs de Kunstwerkpanelen.

In het onderstaande onderdeel “Beeldgedichten van Ton Hetebrij” staan de verzamelde gedichten die Ton Hetebrij (Rijnsburg) bij (bijna) ieder kunstwerk in deze route heeft gemaakt. Ze zijn een onderdeel van de bundel “Wie weet wie Wanda is“. De foto’s uit het boekje die in dat onderdeel worden gebruikt zijn van Adrie Duijvenvoorde.

Ton Hetebrij


Voor meer informatie over Katwijk, zie de website: www.katwijk.nl

Routemap ▲

Index Beeldenroute aan Zee

  1. Brittenburg
  2. Monument voor omgekomen Katwijkse Zeelieden
  3. Pootjebaden
  4. Muurschildering Jan Tooropstraat
  5. Afbraak, evacuatie en wederopbouw
  6. Aarde & Water
  7. Nettenboetster
  8. De Wind
  9. De Vangst
  10. Maatjes
  11. De Redding
  12. Zeelui, wachtend op vertrek
  13. De Visvangst
  14. Stoere Visser
  15. Spelende muzikanten
  16. Waterkunstwerk
  17. Vissersweduwe met zoon
  18. Kunstenaarskolonie Katwijk
  19. Vrouw in ligstoel
  20. Engelandvaarders
  21. Ik ben tussen hemel en aarde

Kunstinformatiepanelen

M  Museum Katwijk

Routemap ▲

Beeldgedichten van Ton Hetebrij


Ton Hetebrij


In deze route opgenomen beelden:

1. Brittenburg
2. Monument voor omgekomen Katwijkse Zeelieden
3. Pootjebaden
4. Muurschildering Jan Tooropstraat
5. Afbraak, evacuatie en wederopbouw
6. Aarde & Water
7. Nettenboetster
8. De Wind
9. De Vangst
10. Maatjes
11. De Redding
12. Zeelui, wachtend op vertrek
13. De Visvangst
14. Stoere Visser
15. Spelende muzikanten
16. Waterkunstwerk
17. Vissersweduwe met zoon
18. Kunstenaarskolonie Katwijk
19. Vrouw in ligstoel
20. Engelandvaarders
21. Ik ben tussen hemel en aarde

Routemap ▲



Brittenburg (2010)

1. Brittenburg

wat uit het verleden kan ons nog verbazen,
waar machthebbers vreemde dingen doen,
vechtend, vretend, feestend hun tijd verdoen,
besluiten nemen als wijzen en dwazen.

Neptunus zag Kalle een toren bouwen,
een keizer, dwaas, die de golven bevocht,
als loon hebben soldaten schelpen gezocht
en dat mochten ze als oorlogsbuit beschouwen.

de toren voor nachtelijke vuursignalen,
bestraalde meer een keizerlijke gek,
de zee verstomde, zweeg in alle talen.

schaamteloos ging een leider op zijn bek
ijdeltuit en blind voor eigen falen
Caligula, keizer en knettergek.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Monument voor omgekomen Katwijkse zeelieden (2005)

2. Monument voor omgekomen Katwijkse Zeelieden

scheepsjournaal
verwaaide bladen
verscheurd verdriet
in namen
achtergelaten
niet te vergeten
tijdloze namen
verlichte namen
uit een verloren tijd
aan een strand
vol zandgeschreven namen
jacob cornelis pieter
weggespoeld door
een onveranderlijk zee.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Pootjebaden (1992)

3. Pootjebaden

verdwenen niet vergeten
de nachtelijke zwemfestijnen
met schurend zand op rug en buik
in het verre verleden
op een vreemd en ander strand

vandaag
nog even nippen aan het leven
na een zee van tijd
nog even samen
pootje baden
voor het slapen gaan.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Muurschildering Jan Tooropstraat (2009)

4. Muurschildering Jan Tooropstraat

Over deze muurschildering is geen beeldgedicht opgenomen in de bundel.

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Afbraak, Evacuatie en Wederopbouw (1990)

5. Afbraak, evacuatie en wederopbouw

ontdaan over de afbraak van wat ons lief was
begaan met de vluchteling van toen
trots op de wederopbouw van daarna
zou het heden een spiegel moeten zijn

waar is hij gebleven
de vluchteling in zijn wrakke bootje
het dode kind op het strand
waar is hun huis
waar de timmerman
om het te herbouwen
te wonen in een toekomst
die ondenkbaar lijkt

zijn we ontdaan over het verlies van wat hen lief was
begaan met de vluchteling van nu
onbescheiden over onze zorg voor een dakloos kind
hebben we misschien te weinig
in de spiegel van toen gekeken?

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Aarde & Water (1983)

6. Aarde & Water

wat maakt zich los
wat breekt de korst van de aarde
wat breekt die spiegel van water
tot het diepst van de zee
is dit ooit woest en leeg geweest
voor de komst van de maker

is het van ver gekomen
een teken van leven
groeiend in water
zoekend naar aarde
tijd vertragend
met komen en gaan
van sterren en planeten
en mensen die zeker weten
wij waren sterrenstof in
een oeroude ruimte
komen we daar vandaan

een vrouw breekt de aarde
een vis klieft de zee
misschien is het niet wat het lijkt
even heb ik hier gestaan -een schaduw-
op de rand van aarde en water en tijd.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Nettenboetster (2005)

7. Nettenboetster

met het net in de hand
worden gaten gevangen
de boetnaald
herstelt waar de vangst
zijn vrijheid hervond
gebonden aan garen
de zon en de wind
zit zij
voor armzalig loon
de gaten te vullen
houdt zij
haar gezin in stand
waar de visserman blijft
als de zee te vaak heeft genomen

sereen lijkt de rust
tussen helm en hemel
maar ook hier wordt
zoals Heijermans schreef
de vis duur betaald.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Wind (2009)

8. De Wind

de wind de wind de westenwind
zal er in kleine vlagen zijn
zorgt voor wolken aan de rand
en kleine druppels op de ramen

de wind de wind de westenwind
zal stuiven met het lichte zand
met honden door de duinen dollen
en schudden aan de laatste zomerdroom

de wind de wind de westenwind
zal door de herfstdraden breken
verstoort mijn stappen op het strand
daarnet liepen we nog hand in hand

de wind de wind de westenwind
zal door mijn gedachten blazen
onder mijn schedel onrust zaaien
woorden zullen verwaaide woorden zijn

de wind de wind de westenwind
leert dat elke storm alleen voor mij zal zijn
dat incasseren door stormkracht wordt bepaald
woorden komen en gaan met slaande deuren

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



De Vangst (1996)

9. De Vangst

drie vissen
drie keer Jona
zonder dood en doemverhalen
gevangen tussen distels
in de buik van de vis
hier verstaat men de taal
van
vissen en broden
van
geven en nemen
als de zee dreigt
eist in stormige dromen
wat hem ooit is ontnomen

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Maatjes (2018)

10. Maatjes

zon zand en wind
zal ze een zorg zijn
vijf hoofden geheven,
vijf handen
vijf keer een staart
vijf monden geopend
gelukzalig moment
vijf keer
happen en slikken en smakken
goddelijk geschenk van de zee
het is de moeite waard
vijf bonkige kattukkers
krijn dirk teun
arie en maart.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



De Redding (1975)

11. De Redding

zij zochten de zee
met paarden en karren en boten
tartten
de grens tussen zandbank en mui
weerstonden
ontkwamen
gingen door het oog van de naald
varensgasten
met druipende riemen
dalend en rijzend
naar de top door het dal
tot het zinkende schip
terug op het strand
een leven gered.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Zeelui, wachtend op vertrek (1993)

12. Zeelui, wachtend op vertrek

wachten op de bus
wachten op de vis
wachten op het net
wachten op de thuisreis
wachten in de haven
wachten op de bus
thuiskomst met een kus,
en op maandagochtend…
wachten op de bus.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



De Visvangst (1965)

13. De Visvangst

de vissersvrouw boet
de visserman vaart
de visserman vist
de vissersvrouw baart…

de zee trekt
de zee zal weer nemen
de zee is de zeedoden waard
de stem van de meermin
is de stem van de zee
om in diepe gewelven
de vissen te delven
gelovend in Bijbelse wetten
gaat het net naar de andere zijde
de beloning is daar
het zilvergeld zwemt in de netten

de vissersvrouw boet
de visserman vaart
de visserman vist
de vissersvrouw baart…

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Stoere Visser

14. Stoere Visser

gewapend tegen storm en regen
niet met zijn poten in de klei
een glibberig dek
is vissermans plek
een stampend schip voor weken zijn thuis
de bomschuit
zorgde voor verhalen
over storm en kantje boord
over te duur betaalde vis
quota en weer een nieuwe regel
zijn de woorden van vandaag
onveranderlijk is het geven en nemen van de zee
de romantiek van het zeemansleven
ach wat…..
maar toch kom je hier die stoere visser tegen.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Spelende Muzikanten (1993)

15. Spelende muzikanten

vliegend vaandel
slaande trom
koper schettert door de straten
het vaandel deint in vierkwartsmaten
even doet de zee niet mee
meeuwen staken
verlaten de daken
zullen krijsend en schijtend
de badgasten raken
zo wordt een eerste lentedag gevierd
even weg uit het dagelijks wel en wee
en als de stilte nog wat ruimte krijgt
is daar onveranderlijk
het fluisterend ruisen van de zee.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Waterkunstwerk (2009)

16. Waterkunstwerk

op het plein van de visser
tussen kerk en kraam
het teken van de vis
snakkend naar water
happend naar lucht
op sterven na dood.
waar rust de zegen
in de kerk of de kraam?

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Vissersweduwe met zoon (1930)

17. Vissersweduwe met zoon – 19. Vrouw in ligstoel

twee moeders twee gezichten
één naar het oosten
de komende dag
één naar het westen
de ongrijpbare nacht

twee moeders twee gezichten
zonnewind over de ogen:
“de zee springt bliksemend open”
tegen wanhoopwind gebogen
“zuchtend om de ziedende zee”

twee moeders twee gezichten
ogen gesloten stilte halen
zonnegezicht
haren als zonnestralen,
wegend het gewicht verhult de muts
de haren de jaren
de zorg die aan haar voeten staat

twee moeders twee gezichten
eerste zomersproeten strandrumoer
van spelend kind met vader ,
weeskind, stoelen leeg en levenloos
door stilte en eenzaamheid omgeven.

twee moeders twee gezichten
zorgeloos dromend vergezichten
zonder wijzers van een klok
uit de diepte roepend
onder het gewicht van tijd
en tomeloos verdriet.

twee moeders twee gezichten
op steenworp afstand van elkaar
gescheiden door een zee van uren
verbonden
als de man zijn oorlog viert,
in tijden van vrede,
tussen geboorte en dood,
vrouw en moeder,
beeld met talloze gezichten.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Kunstenaarskolonie Katwijk (2008)

18. Kunstenaarskolonie Katwijk

de zon, de zee, het gestippelde licht,
de horizon, ver en zonder gewicht,
vult de ruimte, verstrooit zand, strand en wolken,
zij gaven de kust een ander gezicht,

vrouw en visser, op een duintop het kind,
steeds weer de leegte, het gaan van de wind,
waar aftandse paarden bomschuiten zeulen,
de zee met zijn laatste beeld altijd wint.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Vrouw in ligstoel (2005)

19. Vrouw in ligstoel – 17. Vissersweduwe met zoon

twee moeders twee gezichten
één naar het oosten
de komende dag
één naar het westen
de ongrijpbare nacht

twee moeders twee gezichten
zonnewind over de ogen:
“de zee springt bliksemend open”
tegen wanhoopwind gebogen
“zuchtend om de ziedende zee”

twee moeders twee gezichten
ogen gesloten stilte halen
zonnegezicht
haren als zonnestralen,
wegend het gewicht verhult de muts
de haren de jaren
de zorg die aan haar voeten staat

twee moeders twee gezichten
eerste zomersproeten strandrumoer
van spelend kind met vader ,
weeskind, stoelen leeg en levenloos
door stilte en eenzaamheid omgeven.

twee moeders twee gezichten
zorgeloos dromend vergezichten
zonder wijzers van een klok
uit de diepte roepend
onder het gewicht van tijd
en tomeloos verdriet.

twee moeders twee gezichten
op steenworp afstand van elkaar
gescheiden door een zee van uren
verbonden
als de man zijn oorlog viert,
in tijden van vrede,
tussen geboorte en dood,
vrouw en moeder,
beeld met talloze gezichten.

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Monument Engelandvaarders (2017)

20. Engelandvaarders

niet de horizon
maar het schuimend water
heeft hun aandacht
niet ritmisch links en rechts
wanhopige kracht
van ieder voor zich

hebben ze geroepen
hebben ze gehuild

In wankel evenwicht door
graaiende branding
duistere nacht zonder einde

hebben ze geroepen ,
hebben ze gehuild

kust verlaten kust vooruit
grimmige zee
waar zijn ze gebleven

hebben ze geroepen
hebben ze gehuild?

Ton Hetebrij

Volgende ▼ Terug naar boven ▲



Ik ben, tussen hemel en aarde (1992)

21. Ik ben tussen hemel en aarde

boven mijn hoofd
een wolkenbord met
witte velden
een half speelveld
van een god of goden of een gril
die ik niet begrijp
wat speelt zich in mijn kleine wereld af
met welke stukken
wordt het spel gespeeld
ben ik pion of koning
speler of slechts een minuscule wolkenflard?

aan de rand van het speelveld
ben ik speler
op mijn eigen kleine speelveld
waarop ik stukken zet,
wordt geslagen opsta het spel hervat
de lengte van mijn leven vul
me niet zal laten leiden door
hersenspinsels
die mijn nacht- en dagdromen
beheersen…

Ton Hetebrij

Terug naar boven ▲


De bovenstaande beeldgedichten zijn opgenomen in bundel “Wie weet wie Wanda is” van Ton Hetebrij (Rijnsburg). De foto’s in dit onderdeel zijn gemaakt door Adrie Duijvenvoorde.

Ton Hetebrij

 


Routemap ▲

Realisatie

Katwijk Beeldenroute op en nabij de Boulevard

Als basis voor deze digitale route is gebruik gemaakt van de gedrukte “Beeldenroute op en nabij de Boulevard” van juli 2021, uitgebreid met de beeldgedichten van Ton Hetebrij. De oorspronkelijke route is een initiatief van Gemeente Katwijk (afdeling Maatschappelijke Zaken). Digitale vormgeving en bouw in RouteMaps.nl door CGID Noordwijk zh.


Gemeente Katwijk

Postbus 589
2220 AN Katwijk

Koningin Julianalaan 3
2224 EW Katwijk

Telefoon: (071) 406 5000
E-mail: info@katwijk.nl
Internet: www.vvvkatwijk.nl

Dit product van de gemeente Katwijk is tot stand gekomen in samenwerking met het Cluster Beleid Sociale Leefomgeving en de unit Communicatie en Wijkregie. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Fotografie: Adrie Duijvenvoorde


Wie weet wie Wanda is?

Beeldgedichten: Ton Hetebrij
Fotografie: Adrie Duijvenvoorde

 

Dit is! Katwijk
CGID Noordwijk zh

Routemap ▲

Totaal: 442 , Vandaag: 3